Myofasciale triggerpunten zijn kleine, voelbare verhardingen en/of verdikkingen in een spier, die zeer drukpijnlijk zijn. Een spier met een triggerpunt erin is ook zeer pijnlijk bij rekken. Een triggerpunt bestaat uit kleine spiervezels, die vast en verkrampt in elkaar zitten (‘spierknopen of contractieknopen’). Aanvoer van voedingsstoffen wordt hierdoor moeilijk en afvalstoffen kunnen niet gemakkelijk worden afgevoerd. De bundel van spiervezels waarin het triggerpunt zich bevindt, wordt samengetrokken en is voelbaar als een strakke band in de spier. De spier raakt verkort en slechter doorbloed en kan zich daardoor niet meer ontspannen. In deze toestand zal gebruik van de spier leiden tot uitputting en pijn: hij raakt verzwakt.
Andere spieren zullen de taak van verzwakte spier over gaan nemen. Als dit voortduurt, raken ze overbelast en zullen ook triggerpunten gaan ontwikkelen.
Iedereen heeft wel triggerpoints, en mensen met een zittend beroep hebben over het algemeen méér actieve triggerpoints dan gemiddeld.
Kenmerkend voor triggerpoints is, dat ze uitstralen naar heel andere plaatsen. Daardoor zijn ze vaak de oorzaak van klachten zoals hoofdpijn, pijn in de nek, pijn in de onderrug, tennisarm, RSI, carpaal tunnel syndroom, muisarm, en pijn in gewrichten als schouders, polsen, heupen en enkels. Zelfs fibromyalgie kan haar oorsprong hebben in triggerpoints.
Als mens zijn we geneigd de plek waar het pijn doet te behandelen. Maar als daar niet de oorzaak van de pijn zit, zal de klacht steeds terugkeren.
Hoe herken je ze?
Verschijnselen die door triggerpoints veroorzaakt kunnen worden zijn:
- myofasciale pijn, gelokaliseerd in een bepaald gebied, kenmerkend voor de spier; ook tintelingen of een doof gevoel kunnen in dit gebied optreden;
- verandering in spierfunctie zoals spierverkortingen (dit veroorzaakt bewegingsbeperkingen en stijfheid in de gewrichten) en krachtsafname;
- vegetatieve symptomen zoals toename van zweten, rillerig zijn, onwel voelen, overgevoeligheid van de huid, duizelig/licht in het hoofd, wazig zien of koude handen;
- coördinatie-stoornissen, zoals een slechter wordend handschrift, trillend ooglid of moeite met het maken van precieze bewegingen.
Hoe ontstaan ze?
Triggerpoints kunnen op verschillende manieren ontstaan. De meest voorkomende oorzaak is chronische overbelasting van de spier, bijvoorbeeld door een langdurige verkeerde werkhouding of verkeerde leefgewoontes. Ook acute overbelasting, zoals een verkeerde beweging of een ongeval kan triggerpunten veroorzaken.
Daarom is het belangrijk dat je elk ongeval of valpartij dat je je herinnert – zelfs al was het in de jonge jeugd – met mij bespreekt!
Andere mogelijke oorzaken:
- houdingsafwijkingen zoals een beenlengteverschil of een scoliose;
- een periode van gipsimmobilisatie, bijvoorbeeld na een fractuur;
- te hard of verkeerd trainen;
- tekorten in bepaalde voedingsstoffen en vitamines zoals foliumzuur, calcium, ijzer, magnesium, vitamine D, B1 en B12;
- verminderde schildklierfunctie of andere hormonale ontregelingen.
Soms is het voor de cliënt duidelijk wat de oorzaak van de klacht is, maar vaak weet iemand het niet precies: de klachten zijn geleidelijk ontstaan en toegenomen. Meestal ontstaan klachten door meerdere factoren tezamen, bijvoorbeeld: een combinatie van overbelasting van de betreffende spier en daarbij ongunstige omstandigheden zoals stress, vermoeidheid, niet goed kunnen slapen, slechte voeding, moeite met ontspannen etc.
Ze gaan niet vanzelf weg door rust!
Om triggerpoints te kunnen behandelen, moeten ze eerst gevonden worden. Aan de hand van de informatie uit het gesprek, waarbij ook boeken en afbeeldingen gebruikt kunnen worden, voeren we een lichamelijk onderzoek uit. “We” zijn de behandelaar én jij als cliënt, want alleen jij weet of de behandelaar op een triggerpoint zit!
Als de pijnklachten in kaart zijn gebracht, ga ik vervolgens op zoek naar de spieren die de pijn zouden kunnen veroorzaken. Daarbij wordt gekeken naar spierlengte, spierkracht en de aanwezigheid van triggerpoints.
Als het allemaal in kaart is gebracht, stellen we samen een behandelplan op. Ik geef uitgebreid instructie en we oefenen met de eenvoudige thuisbehandelingen. Hierbij worden duimen en knokkels gebruikt, aangevuld met hulpmiddelen zoals een tennisbal, een stuiterbal of een gummetje.
Het is de bedoeling dat je zelf actief aan de slag gaat met het behandelen van de triggerpoints, zo raak je er snel weer vanaf.
Ik heb licentie bij Triggerpoint-coach en volg jaarlijks trainingen om mijn vakkennis te toetsen en uit te breiden.